Podologie bij diabetes

Wie diabetes heeft, loopt een verhoogd risico op voetproblemen. De ziekte kan op termijn de zenuwen en de bloedvaten in de voeten aantasten, waardoor kleine wondjes onopgemerkt blijven en moeilijker genezen. Een podoloog speelt een centrale rol in het voorkomen van ernstige complicaties. In België is podologie voor mensen met diabetes en een verhoogd voetrisico bovendien terugbetaald: twee sessies per jaar, zonder remgeld.

Waarom voetzorg cruciaal is bij diabetes

Een langdurig verhoogde bloedsuikerspiegel beschadigt geleidelijk drie systemen die uw voeten gezond houden:

• Zenuwen (neuropathie): u voelt minder goed pijn, warmte, koude of druk. Een steentje in de schoen of een blaar wordt zo niet opgemerkt.
• Bloedvaten (doorbloeding): een verminderde doorbloeding zorgt ervoor dat wondjes trager helen en infecties zich makkelijker uitbreiden.
• Huid en weefsel: de huid wordt droger en kwetsbaarder, waardoor kloven en eelt sneller ontstaan.

Deze combinatie maakt dat een klein letsel kan uitgroeien tot een ernstige wonde. Tijdige opvolging door een podoloog beperkt dat risico aanzienlijk. Lees meer over de specifieke aanpak op onze pagina over de diabetische voet.

Risico-classificatie: in welke groep zit u?

Om de zorg af te stemmen, deelt de zorgverlener uw voeten in een risicoklasse in. Die loopt doorgaans van klasse 0 tot klasse 3:

• Klasse 0: geen gevoelsverlies, geen standsafwijking en geen doorbloedingsstoornis. Laag risico.
• Klasse 1: verlies van gevoel in de voet, vastgesteld met een 10 g-monofilament.
• Klasse 2: een standsafwijking, licht (2a, bijvoorbeeld soepele hamer- of klauwtenen of een beperkte hallux valgus) of ernstiger (2b).
• Klasse 3: een doorbloedingsstoornis, eerder al een voetwonde of amputatie, of een Charcotvoet. Hoog risico.

Hoe hoger de klasse, hoe frequenter en intensiever de opvolging. Vanaf klasse 1 geeft een diabetestraject (zie hieronder) recht op terugbetaalde podologie; het aantal terugbetaalde sessies is voor elke klasse hetzelfde.

Terugbetaalde zorg via het zorgtraject

Een podoloog werkt met vrije tarieven en is niet RIZIV-geconventioneerd zoals bijvoorbeeld een huisarts. Toch is voetzorg bij diabetes in bepaalde gevallen volledig terugbetaald. Dat verloopt via het zorgtraject diabetes, het opstarttraject (sinds 2024 de opvolger van het voortraject) of de diabetesconventie, waarbij uw huisarts en uw ziekenfonds betrokken zijn. Bij een verhoogd voetrisico (vanaf klasse 1) worden twee sessies diabetische voetzorg van 45 minuten per jaar terugbetaald, zonder remgeld. De voorwaarden en het aantal sessies leest u op onze pagina over het diabetes-zorgtraject.

Wat doet de podoloog concreet?

Bij een bezoek onderzoekt de podoloog uw voeten grondig en pakt hij of zij risicofactoren aan:

• Test van het gevoel en de doorbloeding om de risicoklasse te bepalen.
• Veilig verwijderen van eelt, likdoorns en het verzorgen van de nagels, zodat geen drukplekken of wondjes ontstaan.
• Controle van de schoenen en eventueel het aanmeten van aangepaste zolen om de druk te verdelen.
• Advies over schoeisel, kousen en dagelijkse verzorging.

Dagelijkse zelfcontrole thuis

Tussen de bezoeken door is uw eigen controle de belangrijkste bescherming. Maak er een vaste gewoonte van:

• Bekijk dagelijks beide voeten, ook tussen de tenen en onder de voetzool (gebruik eventueel een spiegel of vraag hulp).
• Let op roodheid, blaren, kloven, zwelling of een veranderde kleur.
• Was de voeten met lauw water en droog ze goed af, zeker tussen de tenen.
• Loop nooit op blote voeten en controleer uw schoenen voor u ze aantrekt.
• Knip nagels niet te kort en nooit in de hoeken weg.

Merkt u een wonde, blaar of verkleuring die niet snel beter wordt? Wacht dan niet af en neem contact op met uw huisarts of podoloog. Bij diabetes geldt: liever een keer te veel laten kijken dan te laat.